Dializa otrzewnowa to metoda leczenia wykorzystująca właściwości otrzewnej – cienkiej, bogato unaczynionej błony pokrywającej jelita i inne narządy jamy brzusznej.

Błona otrzewnowa działa jak filtr do hemodializy – do jamy otrzewnej wprowadzany jest specjalny płyn (dializat), który pozostaje w niej przez kilka godzin. Dializat jest wprowadzany do jamy otrzewnej przez cienki cewnik.

Po wprowadzeniu dializatu do jamy otrzewnej krew podlega procesowi oczyszczania, w którym kluczowym elementem jest błona otrzewnowa. Przez błonę otrzewnową produkty przemiany materii znajdujące się
w nadmiarze we krwi przechodzą do dializatu obecnego w jamie otrzewnej. Po określonym czasie dializat, w którym znajdują się rozpuszczone produkty przemiany materii jest usuwany z jamy otrzewnej, a na jego miejsce wprowadzany jest nowy dializat. Między dializami cewnik jest zamykany przy pomocy specjalnego zamknięcia i pozostaje przykryty opatrunkiem pod ubraniem pacjenta.

Dializa otrzewnowa jest zwykle wykonywana w warunkach domowych, choć może być też wykonywana w pracy – w tym drugim przypadku pojawia się konieczność transportu worków z dializatem.

Do przeprowadzenia dializy otrzewnowej w domu konieczne jest specjalnie wydzielone miejsce, a pacjent musi pamiętać o konieczności zmiany dializatu. Najczęstsze metody dializy otrzewnowej to: