Fresenius Medical Care stawia sobie za zadanie opiekę nad pacjentami w zakresie wszystkich elementów, które składają się na leczenie dializami. Lekarze i pielęgniarki opiekujący się chorymi poddawanymi dializom mają pełną świadomość kluczowego znaczenia dostępu naczyniowego dla zdrowia i życia pacjenta.

Istnieje kilka rodzajów dostępu naczyniowego – mogą być one czasowe (wprowadzony cewnik) lub stałe. Najczęstszym rodzajem stałego dostępu naczyniowego u chorych poddawanych przewlekle hemodializom są przetoki tętniczo-żylne oraz grafty.

Wśród doraźnych dostępów do naczynia wyróżniamy następujące rodzaje cewników (cewnik to miękka, podatna na zginanie cienka rurka, częściowo znajdująca się poza naczyniem):

• Podobojczykowy. Cewnik wprowadzany jest do żyły podobojczykowej tuż poniżej obojczyka
• Udowy. Cewnik wprowadzany jest do dużej żyły w pachwinie
• Szyjny. Cewnik wprowadzany jest do żyły szyjnej wewnętrznej i może być stosowany u chorychdializowanych w warunkach pozaszpitalnych przez kilka tygodni do kilku miesięcy

Podskórna przetoka tętniczo-żylna jest wykonywana chirurgicznie, a zabieg polega na połączeniu ze sobą tętnicy i żyły, dzięki czemu przez żyłę przepływa więcej krwi i jej średnica ulega powiększeniu. Przetoka musi przez pewien okres czasu “dojrzewać” – zwykle przez 4 do 12 tygodni od momentu wykonania – po to, aby średnica żyły stała się wystarczająco duża i pozwalała na wkłucie do niej przed dializą specjalnej igły.

Graft (sztuczne naczynie/wszczep podskórny) powstaje wskutek połączenia tętnicy z żyłą materiałem syntetycznym. Po wykonanym zabiegu należy odczekać około 3-4 tygodnie, aby zniknął obrzęk w okolicy graftu i dopiero po tym czasie sztuczne naczynie może być wykorzystane w procesie dializy. Zarówno wytworzenie przetoki tętniczo-żylnej jak i wszczepienie sztucznego naczynia to zabiegi wykonywane przez chirurga w warunkach sali operacyjnej.

Wykonanie prawidłowego dostępu do naczynia jest bardzo ważnym elementem wpływającym na jakość życia chorych poddawanych dializie. Lekarze specjalizujący się w wykonywaniu hemodializ i opiece nad tą grupa chorych zgodnie uważają, że najlepszym rodzajem dostępu naczyniowego jest przetoka tętniczo-żylna (połączenie tętnicy z żyłą bez udziału syntetycznego graftu). W porównaniu do stosowania cewników oraz sztucznego naczynia, naturalne przetoki charakteryzują się znamiennie niższą liczbą powikłań związanych
z ich istnieniem i stosowaniem (np. zakażenia i zakrzepy), są bardziej trwałe i dłużej zachowują drożność, chorzy rzadziej wymagają hospitalizacji, mniejsza jest też w tej grupie ogólna liczba powikłań.

W celu utrzymania dostępu naczyniowego w należytym stanie konieczna jest współpraca specjalistów
z różnych dziedzin – pielęgniarki, nefrologa, chirurga naczyniowego oraz radiologa.