Damar Giriş Yerinin Oluşturulması ve Yönetimi

Bizler diyaliz merkezlerimizde, hastalarımıza gereken ilgiyi diyaliz tedavisinin her aşamasında gösteririz ve tüm medikal çalışanlarımız damar girişinin hasta için bir yaşam çizgisi olduğunun farkındadırlar.

Çeşitli giriş yolları vardır: kateterler, bazıları geçici ve bazıları kalıcıdır.

Geçici damar giriş yolu değişik tip kateterlerden oluşur. Bunlar kısmen vücut dışında yer alan, içi boş, esnek borulardır. Kateter çeşitleri şunlardır:

  • Subklavian: Köprücük kemiğinin hemen aşağısında yer alansubklavian ven’e yerleştirilen geçici tip bir kateterdir. (bazen kalıcı da olabilir.)
  • İnternal Jugular (IJ): Boyunda yer alan geniş bir ven’e yerleştirilir.
    Fakat bu yol sadece kalıcı giriş yolu oluşturulana kadar birkaç hafta süre ile kullanılır.
  • Femoral: Kasıkta yer alan geniş bir ven’e yerleştirilir. Bu kateter yolu,hasta sadece hastanede iken kullanılır.


Sürekli hemodiyaliz tedavisi görecek olan bir hastaya, en çok uygulanan kalıcı giriş yolları arteriyo-venöz fistül (AVF) ve greftlerdir.

Fistül, cilt altında ven’in bir arter ile birleştirilmesi ile meydana gelir. Bu durum, ven’e olan kan akım miktarını artırır ve ven’in gelişmesini sağlar. Fistülün güçlenip iğne girişini sağlayacak genişliğe ulaşması “gelişme” olarak adlandırılır. Bu genellikle 4-6 hafta sürer.

Greft, arter ve ven’in sentetik bir material aracılığı ile cilt altında birleştirilmesi ile oluşur. Ameliyatın ardından, greft’in yeterince gelişmesi için 3-4 haftanın geçmesi gerekir. Bu sürenin ardından greft diyaliz için kullanılabilir. Her iki giriş yolu da ameliyathane ortamında doktor tarafından gerçekleştirilir.

Hastanın refahı için iyi bir giriş yolunun oluşturulması büyük bir önem taşır. Doğal olan arterio-venöz fistülün tercih edilen bir giriş yolu olduğu medikal çalışanlar arasında ortak bir kanıdır. Doğal bir yol olan arteriyo-venöz fistüller (AVF), kateterler ve arterio-venöz greftler ile karşılaştırıldığında önemli ölçüde daha az komplikasyon oranı (enfeksiyon ve tıkanma gibi), daha uzun süre kalıcılık, daha az sayıda hastanede tedavi ve hasta ölümü oranına sahiptir.

Hemodiyaliz giriş yollarında sonuçları daha da yükseltebilmek için, giriş yolunu izleyecek olan hemşireleri, nefrologları, damar cerrahlarını ve radyologları kapsayan çok disiplinli bir yaklaşım geliştirilmesi önem taşır.